10 października, w Światowym Dniu Zdrowia Psychicznego, Polska Federacja Ruchów Obrony Życia zwraca szczególną uwagę na dzieci i młodych ludzi doświadczających kryzysów zdrowia psychicznego. Ochrona życia oznacza także obecność przy człowieku wtedy, gdy cierpienie, samotność czy bezradność sprawiają, że sam przestaje dostrzegać, jak ważne jest jego życie.
Czasami wołanie o pomoc jest bardzo ciche. Może nim być nagła zmiana zachowania, wycofanie, samookaleczenie czy zdanie wypowiedziane pozornie mimochodem: „mam już wszystkiego dość”. Dziecko nie zawsze potrafi powiedzieć wprost, że nie daje sobie rady.
Skala problemu pokazuje jednak, że sama uważność nie wystarczy.
Według danych Komendy Głównej Policji w 2025 roku wśród dzieci i młodzieży odnotowano w Polsce 1925 prób samobójczych oraz 161 śmierci samobójczych osób młodych. W grupie dzieci w wieku od 7 do 12 lat zarejestrowano 83 próby samobójcze i 5 śmierci.
Za każdą z tych liczb stoi konkretne dziecko, konkretna rodzina i historia, której często nie da się już cofnąć.
Dane za 2025 rok pokazują jednocześnie, że liczba rejestrowanych prób samobójczych wśród osób młodych spadła, ale liczba śmierci samobójczych wzrosła. To przypomnienie, że w najpoważniejszych kryzysach pomoc wciąż może przychodzić za późno.
– Jeżeli naprawdę wierzymy, że każde życie jest ważne, musimy być przy młodym człowieku także wtedy, gdy on sam przestaje w to wierzyć. Każde dziecko musi wiedzieć, że jego życie jest ważne. Ale za tymi słowami musi stać rzeczywista możliwość uzyskania pomocy, zanim dojdzie do tragedii – mówi Jakub Bałtroszewicz, prezes Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia.
Dla Federacji zapobieganie samobójstwom dzieci i młodzieży jest jednym z podstawowych wymiarów ochrony ludzkiego życia. Dlatego potrzebujemy zarówno społecznej wrażliwości, jak i konsekwentnych działań państwa oraz instytucji odpowiedzialnych za zdrowie i bezpieczeństwo dzieci.
Dziecko w kryzysie zdrowia psychicznego powinno mieć realny dostęp do profesjonalnej pomocy możliwie blisko miejsca zamieszkania. Rodzic musi wiedzieć, gdzie szybko zwrócić się po wsparcie, a nauczyciele i osoby pracujące z dziećmi powinny umieć rozpoznawać sytuacje wymagające natychmiastowej reakcji.
Polska Federacja Ruchów Obrony Życia apeluje, aby ochrona zdrowia psychicznego oraz zapobieganie zachowaniom samobójczym dzieci i młodzieży były traktowane jako integralna część polityki ochrony życia.
Kryzysy zdrowia psychicznego mają różne przyczyny. Mogą wiązać się z relacjami rodzinnymi i rówieśniczymi, samotnością, przemocą, presją czy funkcjonowaniem w świecie cyfrowym. Dlatego potrzebna jest współpraca rodziny, szkoły, ochrony zdrowia, państwa i organizacji społecznych.
Pierwszym krokiem pozostaje jednak często rzecz najprostsza: zauważyć, zapytać, wysłuchać i nie zbagatelizować.
W Światowym Dniu Zdrowia Psychicznego chcemy powiedzieć każdemu dziecku i młodemu człowiekowi przeżywającemu trudny czas:
Twoje życie jest ważne.
Nawet jeśli dzisiaj trudno ci w to uwierzyć. Proszenie o pomoc nie jest słabością, a kryzys nie musi być przeżywany samotnie.
Pomoc jest dostępna przez całą dobę:
116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży
800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
Każde dziecko musi wiedzieć, że jego życie jest ważne. A naszym obowiązkiem jest zrobić wszystko, aby za tymi słowami stała rzeczywista pomoc, kiedy jest potrzebna najbardziej.